Inleiding

Objectieven (in de volksmond lenzen genoemd). Er is nogal wat om te doen. Het liefst wil iedereen een objectief dat alles kan. Van 10mm tot 2000mm alstublieft, zonder in te leveren aan kwaliteit. Helaas zijn, zoals alles op de aarde, objectieven gebonden aan de natuurkundige wetten en is dergelijk objectief enkel mogelijk als je houdt van het aanzicht van boter op je foto. Wellicht dat je de vormen van je vrienden of je huisdieren nog kunt onderscheiden, maar daar houdt het wel mee op. Daarom zijn fabrikanten van objectieven beperkt in wat ze op de markt brengen. Een vuistregel (kort door de bocht, dat wel) is dat des te meer “zoom” een objectief levert, des te minder de beeldkwaliteit is. Objectieven met een vaste brandpuntsafstand, de zogenaamde prime objectieven, geven doorgaans de scherpste foto’s met het meeste contrast en de beste verzadiging. Toch zijn er zoomobjectieven die de kwaliteit van primeobjectieven benaderen, zo lang er maar niet te veel “zoom” aanwezig is.

Eén van de belangrijkste en meest veelzijdige zoomobjectieven voor de bevlogen fotograaf is misschien wel de 24-70mm, de standaard zoom genoemd. Dit objectief is geschikt voor heel veel onderwerpen, van landschappen tot portretten en alles daar tussenin. Dat is ook één van de redenen dat de kitlens, de lens die je bij je camera koopt, vrijwel altijd een standaard zoom is. Zo kan het zijn dat je een 24-70mm bij een fullframe camera kit koopt (zoals bij de Z6 en Z7), of een 18-55mm bij een cropsensor camera kit (welke ongeveer dezelfde beeldhoek geeft als een 24-70mm). In het verleden was het vaak zo dat de kitlens van niet bijzonder hoge kwaliteit was, maar de afgelopen jaren is daar (gelukkig) verandering in gekomen.

De “kitlens” van de Nikon Z6 is zoals gezegd een standaardzoom van 24-70mm met een vast maximaal diafragma van F4. De reden dat “kitlens” tussen aanhalingstekens staat is omdat je dit objectief eigenlijk geen kitlens mag noemen. De Nikon Z Nikkor 24-70mm F4s, zoals dit objectief heet, is onderdeel is van de nieuwe S-lijn van Nikon. De S-lijn is een lijn professionele objectieven die, mede door het nieuwe ontwerp van de nieuwe Z vatting, hoge beeldkwaliteit afleveren over het gehele beeld. Echter, de meeste professionals en “uit de hand gelopen hobby”-fotografen prefereren een groter maximaal diafragma en voor die fotografen heeft Nikon nu de Nikon Z Nikkor 24-70mm F2.8 op de markt gebracht. Een grotere, zwaardere en (veel) duurdere variant van de 24-70mm F4, die lichtsterker is en nóg betere beeldkwaliteit beloofd.

De reden dat ik deze vergelijking wil maken is tweeledig. Aan de ene kant is de 24-70mm F4S echt al een heel goed objectief en vraag ik me af of het verschil met de 24-70mm F2.8S echt zo groot gaat zijn op een Nikon Z6. Aan de andere kant vraag ik mij af, stel dat het F2.8S objectief écht zoveel beter is, of de prijs daarmee gerechtvaardigd wordt. Om even de vergelijking te schetsen: de 24-70mm F4S kost als kitlens 700 euro (949 los), terwijl de 24-70mm F2.8S, 2499 euro kost. Dat is iets meer dan 3.5x zoveel (2,6x als je de 24-70mm F4S niet als kitlens hebt gekocht)!

De beste manier om daar achter te komen is natuurlijk door de objectieven gewoon naast elkaar te zetten, te gebruiken en er zoveel mogelijk dezelfde foto’s mee te maken voor zover dat kan binnen en buiten de studio. Lets go! Ha, dat rijmt! Oké, ik ga al.  

De verschillen

De Nikon Z Nikkor 24-70mm F2.8S (vanaf nu de Z2.8 genoemd) is groter, zwaarder en breder dan zijn minder lichtsterke broertje, de Nikon Z Nikkor 24-70mm F4S (vanaf nu de Z4 genoemd). Kijken we naar het objectief, dan zien we dat er een aantal dingen anders zijn. Zo kan de Z4 ingeklapt worden voor transport, waardoor deze kleiner is als hij niet gebruikt wordt. Schuiven we de Z4 open tot op “werkstand”, dan is het verschil opeens een stuk minder groot. Mijn timmermansoog zegt ongeveer één centimeter, maar de scheve planken in mijn appartement verraden dat ik er nog wel eens een aantal millimeter naast kan zitten.

Transportstand

Werkstand

Zetten we beide objectieven op 70mm, dus volledig ingezoomd, dan blijft het verschil ongeveer één centimeter. Wel voelt de Z2.8 robuuster dan de Z4, mede doordat deze minder ver naar buiten komt en niet uit 2 segmenten bestaat.

Volledige lengte op 70mm

De Z4 heeft twee ringen op het objectief, één ring om te zoomen (boven) en één om handmatig scherp te stellen (onder). Recht toe recht aan. De Z2.8 voegt daar een ring aan toe (de onderste, onder het display). Deze ring kan geprogrammeerd worden om een aantal functies te vervullen.

De standaard functie van deze ring is het veranderen van het diafragma, zoals we gewend zijn van vroeger of van bijvoorbeeld recente objectieven van Fujifilm. Deze ring heeft geen “hard clicks” waardoor het voornamelijk heel goed zal zijn voor filmmakers. Waar filmmakers tevens heel blij van zullen worden is het elektronische diafragma, waardoor je, in videomodus, niets hoort van het veranderen van het diafragma! In de praktijk heb ik de ring eigenlijk niet gebruikt en vond ik zelfs dat deze iets te makkelijk bewoog waardoor ik soms ongewenst van diafragmawaarde wisselde, met alle gevolgen van dien.

Ook extra op de Z2.8, is de L-Fn knop op de zijkant van het objectief. Ook deze knop is naar hartenlust te programmeren en kan een aantal functies uitvoeren zoals AE-lock, bracketing burst of bijvoorbeeld AF-ON. Je hebt dan geen backbutton focussing, maar frontbutton focussing. Over de autofocus kan ik kort zijn: bij beide objectieven is de autofocus snel, accuraat en vrijwel geluidloos. Bij de Z2.8 twijfelde ik er soms zelfs aan of er überhaupt iets gebeurde in het objectief, aangezien ik niets hoorde. Petje af, Nikon!

De Z2.8 heeft een OLED schermpje op het objectief. Op dit scherm is nauwkeurig af te lezen wat de brandpuntsafstand is dat op het objectief is ingesteld(tot 35mm per 0.5mm nauwkeurig, daarna per mm), wat het gekozen diafragma is, of, misschien wel de handigste functie, de scherptediepte schaal. Met de knop DISP wissel je tussen de weergave van de informatie. Persoonlijk zit mijn oog altijd aan de zoeker gelijmd en heb ik dit schermpje nooit gebruikt, maar als je vanaf statief werkt en het is donker (en je LCD scherm staat uit en je kan het top LCD scherm niet zien) is het wellicht handig (wat ook niet helemaal klopt, want als je het top scherm niet kunt zien, zie je het schermpje op het objectief ook niet). Van mij hadden ze dit schermpje (en de extra controlring en L-Fn knop in principe ook) best achterwege mogen laten. Had misschien weer wat gescheeld voor de prijs en het gewicht.

De overige verschillen: In- en uitzoomen gaat op beide objectieven soepel. De ring op de Z4 draait makkelijk en geeft weinig weerstand. De Z2.8 geeft meer weerstand en daarmee meer controle, wat ik persoonlijk prettiger vind. De Z2.8 voelt, mede door het gewicht (496 gram voor de Z4 vs 803 gram voor de Z2.8) en het feit dat hij minder uitschuift, ook meer “premium” dan de F4, maar gezien het prijsverschil zou het vreemd zijn geweest als dat niet zo was geweest. Beide objectieven bevatten een rubberen afdichting rond het achter element en zijn stof- en spatwaterdicht. De Z4 heeft een filtermaat van 72mm, bij de Z2.8 is dat 82mm. Nieuwe filtersystemen hebben vaak een filtermaat van 82mm, waardoor je op de Z2.8 geen verloopring hoeft te gebruiken. Scheelt weer een onderdeel!

Laten we eens gaan kijken naar de wat vergelijkingsfoto’s.  

Beeldkwaliteit portretfotografie

Zoals zo langzamerhand traditie is geworden in mijn reviews, beginnen we de vergelijkingsfoto’s met een aantal zelfportretten. Om te beginnen heb ik twee portretfoto’s gemaakt van mijn hoofd met een hoed. De foto’s zijn niet geschikt om te tonen, u zult maar net aan het eten zijn of iets dergelijks, maar we kunnen wel kijken naar 100% zoom op de ogen. De foto gemaakt met de Z2.8 staat links, de Z4 staat rechts.

Vergelijking op 100%, Z2.8 links, Z4 rechts

Beide objectieven zijn ingesteld op 70mm op F4, om de vergelijking eerlijk te houden. Zoals te zien is op bovenstaande vergelijking zijn beide foto’s heel scherp. Als je heel goed kijkt, is de Z2.8 iets scherper, heeft iets meer contrast en geeft iets meer kleur. Dit kom natuurlijk ook deels doordat de Z4 met een volledig geopend diafragma werkt, terwijl de F2.8 al een stop gediafragmeerd wordt (waardoor deze dus beter presteert).  

Vervolgens heb ik een zelfportret (wel toonbaar dit keer) gemaakt op F8, de diafragmawaarde waarop de meeste objectieven het scherpst zijn. Zoals in bovenstaand voorbeeld staat links de foto met de Z2.8, rechts de Z4.

Vergelijkingsportretten Z2.8 en Z4 op F8

Zoomen we in op de ogen en kijken we naar het verschil in scherpte en contrast op F8, is het verschil verwaarloosbaar klein. In een blinde test, zeer wetenschappelijk via Facebook, waarin ik mensen vroeg om de foto’s met de Z2.8 te identificeren, kwam de score ongeveer op 50% links en 50% rechts uit.

Vergelijking Z2.8 en Z4 op F8, 100% zoom

Beide objectieven zijn dus zeer scherp op zowel F4 als op F8, waarbij de Z2.8 iets in het voordeel is op F4. Voor wie nu denkt: hoe kan een kitlens nu (bijna) net zo scherp zijn als een pro lens? We moeten niet vergeten dat de “kitlens” ook onderdeel is van de S-line en zodoende ook voortreffelijke beeldkwaliteit geeft! Helaas voor de Z4, mag ik het felbegeerde predicaat Baardscherp maar aan één objectief toekennen. In dit geval is dat de Z2.8. Applaus!

Baardscherp award voor de 24-70mm F2.8S

Ik zou wel wat willen zeggen over de scherpte in de hoeken, maar deze zijn op de portret foto’s zeer donker. Tijd dus om naar buiten te gaan.

Normaliter hou ik niet zo van paddenstoelenfoto’s, maar omdat het herfst is en iedereen gek is op paddenstoelenfoto’s zal ik een uitzondering maken. De Z2.8 en de Z4 kunnen beide van redelijk dichtbij nog scherpstellen, waarbij de Z4 een klein voordeel heeft. De Z4 heeft een minimale scherpstelafstand van 30cm, bij de Z2.8 is dat 38 cm. Nu heb ik niet een centimeterlint of rolmaat meegenomen naar het bos, maar gewoon geprobeerd zo dichtbij mogelijk scherp te stellen. Onderstaande foto’s zijn daar uit gekomen, geschoten op F8 om de paddenstoelen van voor naar achter scherp te krijgen. Links zien we de Z2.8, rechts de Z4. Zoals te zien is op onderstaande foto’s komt de Z4 dus iets dichterbij.

Vergelijking paddenstoelen op F8. Z2.8 links, Z4 rechts

Zoomen we in tot 100% op de kleine paddenstoel, waar de foto is scherp gesteld, dan zien we wederom nauwelijks tot geen verschil in scherpte.

Vergelijking paddenstoelen op F8, 100% zoom. Z2.8 links, Z4 rechts

Waar we echter wel verschil zien is in de bokeh (de voor- en achtergrondonscherpte). Om dat goed te kunnen zien, moeten we een stukje uitzoomen.

Onderstaande foto’s zijn een uitsnede van dezelfde foto’s als hierboven, beide op dezelfde manier bewerkt. Als we letten op de bokeh, dan zien we duidelijk dat de Z2.8 (links) zachtere en rondere bokeh geeft dan de F4. Is die van de F4 storend? Ik vind van niet. Is die van de F2.8 mooier? Ja, dat zeker wel.

Verlijking bokeh Z2.8 (links) en Z4 (rechts) op F8.

Oké, dus de Z2.8 en de Z4 geven beide zeer scherpe foto’s. De Z2.8 is iets scherper op F4, getuige de portretfoto’s, en als we F8 gebruiken is het verschil niet tot nauwelijks meer zichtbaar. De bokeh van de Z2.8 is mooier dan die van de Z4 en de bouwkwaliteit is hoger. Maar wat is nu echt het verschil in scherptediepte tussen F2.8 en F4, als je dergelijk objectief gebruikt om hetzelfde onderwerp te fotograferen?

Onderstaand voorbeeld laat het zien. Beide foto’s zijn genomen met de Z2.8. De bovenste foto is genomen op F2.8, de onderste op F4. Voor beide foto’s is het objectief to 70mm ingezoomd en is de minimale scherpstelafstand gebruikt.

Paddenstoelen op F2.8

Paddenstoelen op F4

Het verschil in bokeh zie je vooral in de lichtpunten in de onscherpte. Die zijn op F4 duidelijker aanwezig. Ik vind de onderwerpseparatie op de twee foto’s nagenoeg identiek, dus je moet voor jezelf bepalen of je de bokeh op F4 storend vind.

We hebben nu gezien hoe de objectieven te vergelijken zijn op portretafstand (studioportretten) en in close-up. Ik heb het alleen nog steeds niet gehad over de scherpte in de hoeken. Om dit te kunnen laten zien heb ik wat aan landschapsfotografie gedaan voor jullie (aan de andere kant van het zoombereik dus). Hiervoor ben ik afgereisd richting Japan (lees Den Haag), om daar een echte zen tuin te bezoeken en te fotograferen. Helaas had een horde toeristen en half Den Haag hetzelfde idee en was het erg druk waardoor het onoverkomelijk is dat er andere mensen op de foto staan. Zoals bij het vorige voorbeeld, staat de Z2.8 boven en de Z4 onder. De foto’s zijn geschoten vanaf statief, op F11, ISO100, 0.5s sluitertijd op 35mm.

Japanse tuin met de Z2.8

Japanse tuin met de Z4

Zoomen we in op 100% op de lantaarn, zien we het volgende beeld. De Z2.8 staat wederom boven, de Z4 onder.

100% zoom met de Z2.8

100% zoom met de Z4

Zoals te zien is in bovenstaande voorbeelden, zijn de verschillen tussen de Z2.8 en de Z4 klein. De Z2.8 geeft meer contrast en kleur, maar qua scherpte zijn beide objectieven gelijk. Zoomen we in op de hoeken van de foto, zien we het volgende. Wederom de Z2.8 boven, de Z4 onder.

100% zoom hoek rechtsonder van de Z2.8

100% zoom hoek rechtsonder van de Z4

Op de foto’s uit de hoeken is te zien dat de Z2.8 nét iets scherper is dan de Z4, maar de hoeken van de Z4 zijn meer dan acceptabel scherp. Op 24mm zien we hetzelfde verschil. Wederom de Z2.8 boven, de Z4 onder.

100% zoom hoek rechtsonder van de Z2.8 op 24mm

100% zoom hoek rechtsonder van de Z4

Conclusie

En zo komen we aan het einde van de vergelijkingsreview van de Nikon Z Nikkor 24-70mm F2.8 en de Nikon Z Nikkor 24-70mm F4 op de Nikon Z6. Natuurlijk is er veel meer te vergelijken dan wat ik heb gedaan. Hoe is bijvoorbeeld het contrast als je met tegenlicht fotografeert? Hoe gaan de objectieven om met kleurschifting (chromatic abberation) etc. In de dagen dat ik deze objectieven naast elkaar heb gebruikt, zijn er geen situaties opgedoken die daar specifiek een licht op hebben geworpen. Als je de labtests mag geloven (DxO mark, DP review etc) is de 2.8S nét iets beter in zo ongeveer alles. Dit in ons achterhoofd houdende rust mij nog één vraag die waarschijnlijkst het moeilijkst te beantwoorden is: Zou ik de Nikon Z Nikkor 24-70mm F2.8S aanbevelen? Het antwoord is niet eenzijdig. Ik ga het proberen uit te leggen.

Heb je een Nikon Z camera, met name de Z7 met hogere resolutie, en wil je echt de allerbeste 24-70mm die je kunt krijgen voor dit systeem, volgens websites zoals DxO Mark zelfs de beste 24-70mm F2.8 allertijden? Wil je zoveel mogelijk creatieve vrijheid en lichtsterkte in een zoomobjectief? Dan heb je aan de Nikon Z Nikkor 24-70mm F2.8 echt een winnaar. Voor professionele fotografen is dit wellicht dan ook een no-brainer zoals ze dat zeggen: investeren in de hoogste kwaliteit objectieven om de klant de beste kwaliteit foto’s te kunnen leveren, zonder in te leveren op veelzijdigheid.

Voor de bevlogen hobby fotograaf vind ik het een wat moeilijker verhaal, voornamelijk die met een Z6. Voor het geld van de 24-70mm F2.8 (2499 euro) kan je namelijk de, tevens zeer goede, 24-70mm F4 kopen (949 euro), heb je nog geld genoeg over voor bijvoorbeeld de fantastisch scherpe 50mm F1.8S (649 euro), koop je voor portretten de 85mm F1.8S (899 euro), én heb je nog 2 euro over voor een ijsje of een blikje frisdrank met een roze koek. Als je de 24-70mm F4 als kitlens hebt gekocht hou je zelfs nog meer geld over voor bijvoorbeeld een goed statief of een setje filters, dus wat is dan wijsheid?

Mijn advies is: schiet je veel op F2.8 en is die ene extra stop licht belangrijk voor je? Heb je geen zin om objectieven te wisselen en wil je écht de aller hoogste beeldkwaliteit met mooiere bokehballen in een zoomlens voor je Z-systeem? Kies dan de Nikon Z Nikkor 24-70mm F2.8S. Ook handig voor op reis, als je maar 1 objectief mee wilt nemen. Gebruik je de 24-70mm voornamelijk voor landschappen (vaak niet lager dan F8) en (studio)portretten (zoals ik), vind je het niet erg om objectieven te wisselen en heb je de lichtsterkte van F2.8 niet of nauwelijks nodig? Ga dan voor de 24-70mm F4S en trakteer jezelf op een setje nog lichtsterkere primes en een blikje frisdrank met een lekkere versnapering. Proost!


Deze review is mogelijk gemaakt door Cameraland.nl, de mooiste camerawinkel van Nederland (en waarschijnlijk ver daar buiten) waar de koffie altijd vers is en deskundig advies vanzelfsprekend! Wil je mijn fotografie volgen? Kijk dan ook eens op Facebook en/of Instagram.

Powered by SmugMug Owner Log In