03-juli-2019

RAW en JPEG zijn twee verschillende bestandsindelingen die gebruikt worden in de fotografie. Alle fotografen worden hier vroeg of laat mee geconfronteerd. Maar wat betekenen deze bestandsindelingen? En wat is het grote verschil? Wanneer gebruik je welke bestandsindeling en is er wel zoiets als een "beste"?  In deze blog wil ik proberen antwoord te geven op deze vragen.

RAW en JPEG

Op het moment dat de camera een foto maakt, gaan er allerlei elektronische processen lopen binnen in de camera. Alle digitale camera’s zijn uitgerust met een processor die deze bewerkingen voor zijn/haar rekening neemt. Voor JPEG files gelden meer van deze processen dan voor RAW files. De naam zegt het al, RAW (betekent ruw) files zijn onbewerkt. Onderstaand schema is hier een illustratief overzicht van.

Zoals in bovenstaande figuur te zien is, zitten er tussen het moment van het nemen van de foto (de sensordata) en de uiteindelijke JPEG file een aantal processen. Veel instellingen worden ingebakken in het eindresultaat en liggen dus vast in de uiteindelijke foto. Denk hierbij aan verzadiging van kleuren, ruisonderdrukking die wordt toegepast, het contrast, de witbalans en verscherping. Als het ware bewerkt de camera de foto voordat deze naar de computer gestuurd kan worden. Dat doet de camera aan de hand van de instellingen zoals jij die in je menu hebt ingesteld. Onderstaande figuren geven een typisch instelmenu weer voor respectievelijk Canon en Fujifilm.

De instellingen voor JPEG bestanden worden vaak opgeslagen in zogenaamde Picture Styles. Een portretfoto heeft bijvoorbeeld meer baat bij mooie warme huidskleuren dan bij verzadiging, monochrome fotografeert in zwart-wit (de verzadiging staat op 0) etc. Deze instellingen zijn achteraf niet meer ongedaan te maken. Een JPEG geschoten in zwart wit, zal ook altijd zwart-wit blijven.

Heel anders is dat bij de RAW file. Zoals te zien is in de eerste figuur, worden RAW files niet bewerkt in de camera. Het gaat hier om de ruwe sensordata gebaseerd op de ISO waarde. Omdat de JPEG bewerkt wordt in de camera en de RAW file niet, kan het voorkomen dat de JPEG er vanuit de camera beter uit ziet.

Nu hoor ik je denken: waarom zou je dan in RAW fotograferen? Het antwoord is simpel en in een woord samen te vatten: controle. Een RAW file bevat veel meer informatie dan een JPEG en een groot aantal instellingen kan achteraf nog worden aangepast.

Een RAW file bevat veel meer informatie. Meer kleurdiepte (16 bit vs 8 bit), meer dynamisch bereik, meer informatie in hooglichten en schaduwpartijen etc. Een RAW file die geopend wordt in bijvoorbeeld Photoshop, zal, via de RAW converter, dan ook veel meer bewerkingsopties geven dan een JPEG van dezelfde foto’s. Zo kan je achteraf de witbalans aanpassen, maar ook de verzadiging, contrast, lokaal contrast, ruisonderdrukking etc. Dit kan je voor een JPEG ook instellen, maar de nieuwe instellingen komen dan bovenop de bewerking die de camera al heeft gedaan, wat de kwaliteit aanzienlijk minder maakt. Om dit te illustreren staan hier onder twee dezelfde foto's geopend in Photoshop CC. De eerste figuur geeft de opties weer die je krijgt bij een JPEG, de tweede figuur is het RAW bestand.

Zoals hierboven in de linker figuur te zien is, krijg ik bij Photoshop eigenlijk geen mogelijkheden om de data van mijn foto aan te passen, voordat het een digitaal bestand wordt. Ik had bij deze trouwfoto mijn camera nog op zwart-wit staan, omdat ik, op verzoek van het bruidspaar, de ochtend in zwart-wit had gefotografeerd. Gelukkig heb ik mijn camera altijd ingesteld op RAW+JPEG (dan doet de camera dus beide).

De rechter figuur hierboven is gewoon in kleur, omdat de camera de bewerking niet heeft toegevoegd aan de RAW file. Alle instellingen (inclusief de zwart-wit instelling), die bij JPEG in de camera worden ingebakken, kan ik achteraf nog aan passen in bijvoorbeeld Photoshop. Elke slider die je ziet staan aan de rechterkant van de foto, geeft een instelling (belichting, contrast, levendigheid, verzadiging etc.) weer. Ik heb dus veel meer controle over wat er met mijn foto gebeurd.

Bestandsgrootte en workflow

Dat een RAW file veel meer informatie bevat is ook te zien aan de bestandsgrootte. Een JPEG van een 20 megapixel camera is doorgaans ongeveer 14 MB groot. Een RAW file van dezelfde foto zal eerder rond de 50 MB zitten. Dit betekent ook dat je geheugenkaart eerder vol is als je RAW fotografeert (helemaal als je RAW+JPEG instelt). De grote vraag is, wanneer kies je nu voor RAW en wanneer voor JPEG?

De meeste professionele fotografen vervloeken het gebruik van JPEG, voornamelijk omdat je dan de vrijheid in de nabewerking mist. Toch kan het gebruik van JPEG handig zijn als je bijvoorbeeld snel foto’s op internet moet zetten (denk bijvoorbeeld aan sportevenementen). Een ander voordeel van JPEG is, dat 99.9% van de apparaten die we gebruiken in het dagelijkse leven geschikt zijn om JPEG op weer te geven. Voor RAW bestanden heb je speciale software nodig. Ook zijn JPEG bestanden, mede door hun bestandsgrootte, makkelijker rond te sturen en te delen. Zo schoot ik onlangs met een Fujifilm GFX100, een 102 MP middenformaat camera, die RAW bestanden produceert van 200 MB per stuk! De JPEG file van deze camera was 38 MB, wat nog steeds gigantisch is, maar nog wel te versturen.

Om terug te komen op de vragen: RAW betekent dat de ruwe sensordata wordt opgeslagen waardoor je meer vrijheid hebt in de nabewerking, JPEG zijn foto's die in de camera bewerkt zijn op basis van de instellingen die jij hebt ingevoerd in het menu van de camera. Ga je je bestanden nabewerken (let op dat je een goede computer en speciale software nodig hebt!) en vind je het geen bezwaar om extra geheugenkaartjes mee te nemen, fotografeer dan in RAW. Ga je je bestanden niet na bewerken, heb je haast, of beperkte schijfruimte? Fotografeer dan in JPEG.

Of doe zoals ik en schiet RAW+JPEG, waarbij ik de camera zo heb ingesteld dat deze de RAW file opslaat en een JPEG aanmaakt. Het grote voordeel hiervan is dat ik altijd deelbare bestanden heb in de vorm van JPEG (qua grootte maar ook qua weergavemogelijkheid) maar ook de veiligheid van de ruwe sensordata in de vorm van RAW.


Heb je nog vragen naar aanleiding van bovenstaande informatie, of wil je iets weten over fotografie? Stuur me een berichtje via het contactformulier, of zoek me op op Facebook.

Bedankt voor het lezen en tot de volgende blog!

Voorbeeldfoto's

Powered by SmugMug Owner Log In